Czy peptydy można stosować doustnie?

Peptydy odgrywają ważną rolę w wielu procesach biologicznych zachodzących w organizmie. Są to krótkie łańcuchy aminokwasów, które mogą pełnić różne funkcje w zależności od swojej struktury i właściwości.

W ostatnich latach coraz większe zainteresowanie budzi również możliwość stosowania niektórych peptydów w formie doustnej. Nie wszystkie związki peptydowe zachowują się jednak w przewodzie pokarmowym w taki sam sposób.

W tym artykule przyjrzymy się temu, czy peptydy można stosować doustnie, jakie ograniczenia wiążą się z taką formą podania oraz od czego zależy ich biodostępność.

Mechanizm działania peptydów

Peptydy mogą działać jako cząsteczki sygnałowe i uczestniczyć w różnych procesach biologicznych zachodzących w organizmie.

Ich właściwości zależą między innymi od:

• budowy chemicznej,
• długości łańcucha aminokwasów,
• stabilności,
• sposobu podania,
• interakcji z określonymi receptorami.

Nie wszystkie peptydy działają jednak w taki sam sposób.

W przypadku stosowania doustnego szczególnie istotna jest ich zdolność do przetrwania środowiska przewodu pokarmowego oraz możliwość późniejszego wchłaniania.

Czy peptydy można przyjmować doustnie?

Tak, niektóre peptydy mogą być stosowane doustnie, jednak możliwość taka zależy od ich struktury i właściwości.

Jednym z głównych problemów jest to, że białka i peptydy są naturalnie rozkładane przez enzymy trawienne.

Po przyjęciu doustnym mogą zostać rozłożone w żołądku lub jelitach na mniejsze fragmenty i aminokwasy jeszcze przed ich wchłonięciem.

Z tego względu biodostępność wielu peptydów podawanych doustnie może być ograniczona.

Biodostępność peptydów przy podaniu doustnym

Biodostępność opisuje część danej substancji, która po podaniu może dotrzeć do krążenia ogólnoustrojowego.

W przypadku wielu peptydów doustna biodostępność jest stosunkowo niska.

Wpływają na to między innymi:

• kwaśne środowisko żołądka,
• enzymy proteolityczne,
• wielkość cząsteczki,
• ograniczone przenikanie przez nabłonek jelitowy,
• indywidualna struktura chemiczna danego peptydu.

Dlatego doustne dostarczanie peptydów pozostaje jednym z ważniejszych obszarów badań farmaceutycznych i biotechnologicznych.

Jak poprawia się stabilność peptydów doustnych?

Naukowcy badają różne technologie mające na celu zwiększenie stabilności oraz biodostępności peptydów stosowanych doustnie.

Obejmują one między innymi:

• modyfikacje struktury cząsteczki,
• specjalne systemy dostarczania,
• mikrokapsułkowanie,
• powłoki ochronne,
• nośniki zwiększające stabilność w przewodzie pokarmowym.

Skuteczność tych metod zależy jednak od konkretnego związku.

Dlatego nie można zakładać, że każda substancja określana jako peptyd będzie odpowiednia do stosowania doustnego.

Przykłady peptydów i produktów peptydowych stosowanych doustnie

Jednym z najbardziej znanych przykładów produktów zawierających peptydy jest hydrolizowany kolagen.

W procesie hydrolizy kolagen zostaje rozłożony na mniejsze fragmenty peptydowe, które mogą być następnie trawione i wchłaniane w przewodzie pokarmowym.

Produkty zawierające hydrolizat kolagenu są dlatego powszechnie dostępne w formie:

• proszku,
• kapsułek,
• tabletek,
• napojów.

Warto jednak pamiętać, że kolagen różni się znacząco od wielu innych badanych peptydów biologicznie aktywnych.

Nie należy więc automatycznie zakładać, że możliwość doustnego stosowania jednego rodzaju peptydów oznacza taką samą biodostępność innych.

Dlaczego forma podania ma znaczenie?

Sposób podania może znacząco wpływać na zachowanie peptydu w organizmie.

W badaniach nad różnymi związkami peptydowymi analizuje się między innymi podanie:

• doustne,
• miejscowe,
• donosowe,
• podskórne,
• oraz inne systemy dostarczania.

Każda droga podania wiąże się z innymi ograniczeniami biologicznymi.

Dlatego forma stosowania powinna zawsze wynikać z właściwości konkretnej substancji oraz dostępnych danych naukowych.

Czy każdy peptyd nadaje się do stosowania doustnego?

Nie.

To jeden z najważniejszych wniosków dotyczących tego zagadnienia.

Termin „peptyd” obejmuje bardzo szeroką grupę związków, które mogą znacząco różnić się:

• wielkością,
• stabilnością,
• strukturą,
• biodostępnością,
• aktywnością biologiczną.

Nie można więc generalizować wyników dotyczących jednego peptydu na wszystkie pozostałe.

Informacje dotyczące konkretnego związku powinny być oceniane indywidualnie na podstawie dostępnych badań.

Podsumowanie

Peptydy można w niektórych przypadkach stosować doustnie, jednak ich skuteczność i biodostępność zależą przede wszystkim od budowy chemicznej oraz odporności na procesy trawienne.

Dla wielu peptydów przewód pokarmowy pozostaje istotną barierą, ponieważ enzymy trawienne mogą rozkładać je przed wchłonięciem.

Z tego powodu rozwijane są różne technologie mające poprawić stabilność i dostarczanie peptydów w formie doustnej.

Najważniejsze jest jednak rozpatrywanie każdego peptydu indywidualnie, zamiast zakładania, że wszystkie związki z tej grupy zachowują się w organizmie w podobny sposób.

Badania nad doustnym dostarczaniem peptydów nadal się rozwijają i mogą w przyszłości przynieść nowe rozwiązania technologiczne.